Odmrożeniem nazywamy miejscowe uszkodzenie tkanek na skutek działania
zimna. Zdarzają się nawet przy temperaturach powyżej 0 stopni Celsjusza.
W odmrożeniu skóra początkowo bywa zaczerwieniona, później staje
się sina, szaroniebieska "marmurkowa", a w końcu białoblada. We wstępnym
okresie odmrożenia występuje uczucie marznięcia, swędzenie i wrażenie
"puszystości". Z powodu płynnych i nieostrych granic zmian na skórze trudno
jest rozstrzygnąć, czy mamy do czynienia z odmrożeniem, czy też z miejscowym
wychłodzeniem. Dopiero w ciepłym pomieszczeniu można z grubsza odróżnić te dwa
rodzaje uszkodzeń: lekkie odmrożenie i silne przechłodzenie powodują od razu silny
ból, podczas gdy ciężkie odmrożenia pozostają również w cieple zupełnie
niebolesne. Głównym zagrożeniem jest nieodwracalne obumarcie odmrożonych części
ciała a także zakażenie.
Postępowanie
Przy miejscowych
wyziębieniach i powierzchownych odmrożeniach pierwszą czynnością jest rozluźnienie
obcisłej odzieży i rozsznurowanie butów. Ucisk wywierany na odmrożone okolice
ogranicza ukrwienie. Zaleca się ogrzewanie rąk, wsuwając je np. pod pachy. W
przypadkach zmarznięcia bez równoczesnego wychłodzenia całego ciała zezwala się na
wykonywanie czynnych ruchów dotkniętych kończyn. Nie wolno natomiast przy odmrożeniach
wykonywać ruchów biernych. Poszkodowanemu zakłada się dodatkowe części garderoby,
owija kocami podaje łyżeczkami mocno osłodzone gorące napoje. Odmrożone okolice
przykrywa się materiałem opatrunkowym i dba po to, aby nie były uciskane.
W przypadkach głębokich
odmrożeń nie zaleca się żadnych czynności mających na celu ogrzewanie odmrożonych
okolic. Dalsze postępowanie pozostawia się fachowemu personelowi pogotowia ratunkowego.
Jeśli wytworzyły się pęcherze, przykrywa się je jałowym opatrunkiem. Nie można ich
otwierać. Zabrania się również szeroko stosowanego nacierania odmrożonych kończyn
śniegiem, pogarsza to jeszcze stan kończyny. Zabronione jest również podawanie
alkoholu, gdyż jego działanie rozszerzające naczynia może spowodować przechłodzenie
całego organizmu. Nie wolno również palić. Zwężająca naczynia krwionośne nikotyna
pogarsza rokowanie.
